Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bir yaşından küçük bebekler için hiç ekran önermiyor; 1 yaşında hareketsiz ekran süresini önermiyor, 2–4 yaşta ise günde en fazla 1 saat diyor ve ekliyor: daha azı daha iyi. Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı daha da temkinli: 3 yaşına kadar ekrandan tamamen uzak durmayı, sonra süreyi yaşla birlikte yavaşça artırmayı öneriyor.
Kurumlar yaşa göre ne öneriyor?
- WHO (2019): 1 yaş altında ekran yok; 1 yaşında hareketsiz ekran süresi önerilmiyor; 2, 3 ve 4 yaşta günde en fazla 1 saat. Çocuk otururken bir yetişkinle kitap okuması ve hikâye anlatması teşvik ediliyor.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Şubat 2026): 3 yaşına kadar ekran yok; günde en fazla 3 yaşta 30, 4 yaşta 40, 5 yaşta 50, 6 yaşta 60 dakika. Video, oyun ve televizyon bu süreye dahil.
Akılda kalacak bir ayrıntı: Bakanlığın önerisi WHO'nunkinden daha sıkı. WHO 2 yaşında günde bir saate kadar ekranı kabul ediyor, Bakanlık aynı yaşta hiç ekran önermiyor.
AAP neden artık süreden çok plana bakıyor?
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) Ocak 2026'da medya konusundaki yeni politika açıklamasını yayımladı; açıklama kurumun bu konudaki önceki rehberlerinin yerini alıyor. AAP'ye göre birçok dijital platform, çocuğu ekranda olabildiğince uzun tutacak biçimde tasarlanıyor ve bu da uykuyu, öğrenmeyi ve duygu durumunu bozabiliyor. Kurum bu yüzden yalnızca süre sınırına bakmanın yetmediğini söylüyor; aileler için duyurusunda yaşa göre bir dakika sınırı yer almıyor. Öne çıkan öneriler şunlar: bir aile medya planı yapmak, ebeveynin kendi cihaz kullanımıyla örnek olması ve arabada, akşam yemeğinde, hafta sonu etkinliklerinde ekransız alanlar açmak.
Süre arayan aile için WHO'nun ve Bakanlığın sayısal önerileri net bir çerçeve sunuyor. AAP'nin yaklaşımı ise başka bir soruyu ekliyor: Ekran evde neyin yerini alıyor? AAP, çocuğun neyi izlediğini ve nasıl etkilendiğini anlamanın en iyi yolunun onunla birlikte izleyip oynamak olduğunu söylüyor.
Evde deneyin: ekransız rutinler
- Yemekte, uyku öncesinde ve çocuğun yatak odasında cihaz kullanmayın; Bakanlığın önerisi de bu yönde.
- Süre bitmeden önce haber verin: “İki bölüm sonra kapatıyoruz.”
- Kapatınca hayal kırıklığını kabul edin ve hemen başka bir şey önerin: kitap, yapboz, mutfakta küçük bir iş.
- İzlerken yanında olun ve konuşun: “Tavşan neden saklandı?”, “Bizim bahçede de böyle bir kuş var mı?”
- Kuralı siz de uygulayın; Bakanlık da AAP de ebeveynin örnek olmasını vurguluyor.
- Hareketi artırın: WHO 3–4 yaş için günde en az 180 dakika fiziksel etkinlik öneriyor, bunun en az 60 dakikası orta ve yüksek tempoda.
Dokuz aylık bebeklerin yabancı dildeki sesleri canlı konuşan kişiden öğrenip kayıttan öğrenmediğini gösteren deneyi hassas dönemler yazımızda, İngilizce çizgi film sorusunu ayrı bir yazıda ele aldık.
Bizde nasıl?
Çocuklarımız her hafta okula 15 dakika uzaklıktaki ormanda iki saat geçirir. Yuva grubunun günlük rutininde açık hava ve bahçe, hikâye ve dinlenme zamanı yer alır. Hafta sonu fikirleri için şehirde doğaya çıkmak yazımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman çocuk doktoruna danışmalı?
Ekran yüzünden çıkan tartışmalar günlük hayatı zorlaştırıyorsa, ekran kapanınca çocuğunuz uzun süre yatışamıyorsa ya da uyku ve konuşma gelişimiyle ilgili bir endişeniz varsa çocuk doktorunuzla konuşun. AAP de çocuğunun medya kullanımından endişe eden ailelere çocuk doktoruyla konuşmayı öneriyor.
Kaynak: WHO, 2019; T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Şubat 2026; HealthyChildren.org (AAP): A Child-Friendly Digital World, Ocak 2026; AAP basın duyurusu, Ocak 2026; HealthyChildren.org (AAP): Helping Kids Thrive in a Digital World, 2026
